Het Iraanse verslag van de drie branden rust op één steeds herhaald detail: volgens de Iraanse strijdkrachten voer elke tanker met uitgeschakelde volg- en identificatieapparatuur, buiten de routes die Teheran goedkeurt. Geen enkele verklaring noemde een schip, een vlag, een lading of een bemanning.
Daardoor blijft de kernbewering ongeverifieerd. Het Amerikaanse leger neemt over het basisfeit het tegenovergestelde standpunt in: het zegt dat de belangrijkste routes door de zeestraat van mijnen zijn geruimd.
Belangrijkste cijfers
- 3 tankers die volgens verklaringen van de Iraanse marine en de Revolutionaire Garde op zaterdag 14 november in brand stonden na mijninslagen
- 2 miljoen vaten de gezamenlijke lading van twee tankers met ruwe olie die volgens de IRGC half oktober in brand stonden na mijninslagen
- 8 zeemijl de afstand ten noordwesten van Khasab, Oman, waar UKMTO op de avond van 7 november een tankerbrand registreerde, zonder opgegeven oorzaak
Wat de Iraanse strijdkrachten zeiden
De verklaring van de marine van de Garde, die zaterdagochtend vroeg door de Iraanse staatstelevisie werd uitgezonden, beschreef twee tankers die in het zuidelijke deel van de zeestraat explodeerden en in brand vlogen nadat een van hen op een zeemijn was gelopen. Volgens de Garde probeerden de twee schepen de zeestraat te passeren via een route die Teheran niet had toegestaan, met uitgeschakelde radar- en positiebepalingssystemen, en was een van hen een supertanker, meldde Hellenic Shipping News op basis van AFP.
De reguliere Iraanse marine gaf een eigen verklaring uit over een derde schip, ten oosten van de zeestraat, in wat zij een verboden en onveilig gebied noemde. Die tanker vloog in brand en moest stoppen nadat hij op een mijn was gelopen, aldus de marine.
Marine Insight situeerde het oostelijke incident op de ochtend van zaterdag 14 november en dateerde de aankondiging van de IRGC over de supertanker en de tweede tanker op 13 november. De Iraanse marine voegde er een waarschuwing aan toe dat elk schip dat de verboden zone binnenvaart hetzelfde lot zal ondergaan.
Waarom de zeestraat het drukpunt is
Sinds het begin van de oorlog met de Verenigde Staten in februari eist Teheran dat schepen toestemming vragen om de zeestraat te passeren, en het heeft schepen aangevallen die zich daar niet aan houden. Washington heeft als reactie op de beperkingen op de waterweg een zeeblokkade ingesteld tegen Iraanse havens en biedt militaire steun aan tankers die de zeestraat gebruiken. Iran koppelt zijn aanvallen aan die blokkade en aan strengere sancties.
In gewone woorden: de Straat van Hormuz is de zeedoorgang die tankers die de Golf verlaten moeten gebruiken. Wanneer schepen daar beschadigd raken, worden tegengehouden of moeten omvaren, bereiken hun ladingen de kopers niet op tijd, en moeten eigenaren afwegen of ze meer schepen door de zeestraat sturen. Daarom worden berichten over mijnen in de zeestraat nauwlettend gelezen door iedereen die ruwe olie en gas volgt.
De berichten komen niet overeen
De twee beschikbare verslagen over dit nieuws zijn gebaseerd op Iraanse militaire verklaringen, doorgegeven door de pers. Marine Insight stelt uitdrukkelijk dat de bewering over de tankerbrand niet onafhankelijk is geverifieerd. Geen van beide media meldt hoe het met de bemanningen van de drie schepen gaat.
Daar staat tegenover dat het Amerikaanse leger volgens het bericht van Hellenic Shipping News zegt dat het de belangrijkste routes door de zeestraat van mijnen heeft geruimd. Niets in beide verslagen brengt de twee standpunten met elkaar in overeenstemming.
De verklaringen volgen op een reeks vergelijkbare aankondigingen. De IRGC zei half oktober dat twee tankers met ruwe olie, samen met ongeveer 2 miljoen vaten aan boord, in brand stonden na mijninslagen, en op 1 november meldde zij er nog twee, waarbij een supertanker volgens haar in vlammen was gehuld. UKMTO, de United Kingdom Maritime Trade Operations, de instantie die meldingen van de koopvaardij verzamelt, registreerde diezelfde dag een afzonderlijk incident met een tanker die door een niet-geïdentificeerd projectiel was geraakt. Op de avond van 7 november meldde UKMTO een brandende tanker op ongeveer 8 zeemijl ten noordwesten van Khasab, Oman; de bemanning was geëvacueerd en er werd geen oorzaak genoemd. Op vrijdag publiceerde de Garde beelden van zware rook die opsteeg van een schip dat volgens haar vloeibaar gas vervoerde en in het zuiden van de zeestraat op een mijn was gelopen.
